[email protected]1-800-123-4567

    धोक्याची घंटा… साप्ताहिक सकाळ कव्हर स्टोरी

    • Home
    • Uncategorized
    • धोक्याची घंटा… साप्ताहिक सकाळ कव्हर स्टोरी

    इंटरगव्हर्न्मेंटल पॅनल ऑन क्लायमेट चेंजच्या (आयपीसीसी) सहाव्या ‘ॲसेसमेंट रिर्पोर्ट’चा (AR6) पहिला भाग गेल्या महिन्यामध्ये प्रसिद्ध झाला. या अहवालामध्ये ‘गूड न्यूज’ म्हणावे असे खरेतर काहीच नाही. उलट धोक्याच्याच सूचना अधिक आहेत. हा अहवाल नेमके काय सांगतो याविषयी… 

    डिसेंबर २०१५मध्ये पॅरिस हवामान करारामध्ये जागतिक तापमानवाढ रोखण्याची दोन लक्ष्य निश्‍चित करण्यात आली होती. एक होते १.५ अंश सेल्सिअसचे आणि दुसरे २ अंश सेल्सिअसचे. मोठ्या देशांना २ अंशांचे लक्ष्य गाठणे सोईस्कर वाटले. मात्र, छोट्या छोट्या बेटसमूहांच्या देशांना मात्र हे पटले नाही. कारण जागतिक तापमान १.५ अंशांच्या पार गेले, तर हे देश पाण्याखाली जातील असे आयपीसीसीच्याच चौथ्या आणि पाचव्या अहवालामध्ये म्हटले आहे. म्हणून मग ही दोन लक्ष्य ठरविण्यात आली. पण सद्यःस्थिती पाहता हे १.५ अंशाचे लक्ष्य आपण येत्या नऊ-दहा वर्षांतच ओलांडू की काय अशी भीती व्यक्त होऊ लागली आहे. आयपीसीसीचा नवीन अहवालही तेच सांगतोय.

    इंटरगव्हर्न्मेंटल पॅनल ऑन क्लायमेट चेंजचा (आयपीसीसी) नवीन अहवाल सहा वर्षांनंतर प्रसिद्ध झाला आहे. आत्ता प्रसिद्ध झालेला अहवाल हा संपूर्ण अहवालाचा पहिला भाग आहे. मानवी कृती आणि हस्तक्षेप यांमुळे पृथ्वीवरील वातावरण, जमीन आणि समुद्र या तिन्ही ठिकाणी तापमानवाढ होते आहे हे अगदी स्पष्ट दिसते आहे. मानवामुळे होत असलेल्या हवामान बदलांमुळे जगातल्या प्रत्येक खंडामध्ये तीव्र हवामानाच्या घटना वाढत आहेत. म्हणजेच, उष्णतेच्या लाटा, अतिवृष्टी, दुष्काळ, चक्रीवादळे यांसारख्या घटना वाढल्या आहेत आणि पुढे वाढत जाण्याची शक्यता आहे.  अहवाल काय सांगतो?

    मानवी कृतींमुळे १७५०पासूनच हरित वायू वातावरणात सोडले जात आहेत. आयपीसीसीच्या पाचव्या अॅसेसमेंट रिपोर्टनुसार २०११पासून कार्बन डायऑक्साईड बरोबरच मिथेन आणि नायट्रस ऑक्साईड या वायूंचेदेखील प्रमाण वाढले आहे. २०१९ साली हवेमध्ये सरासरी ४१० पीपीबी (पार्ट्स पर बिलियन) कार्बन डायऑक्साईड, १८६६ पीपीबी मिथेन आणि ३३२ पीपीबी नायट्रस ऑक्साईडची नोंद झालेली आहे. परिणामी, तापमान वाढते आहे. गेल्या चार दशकांमध्ये प्रत्येक दशक, आधीच्या दशकापेक्षा उबदार दशक म्हणून नोंदवले जात आहे. एकविसाव्या शतकातील पहिल्या दोन दशकांमध्ये, म्हणजेच २००१ ते २०२० या काळात, जागतिक सरासरी पृष्ठीय तापमान (Global Surface Temperature) सरासरीच्या ०.९९ अंश सेल्सिअस अधिक होते. तर, २०११ ते २०२० या काळात तापमान १.०९ अंश सेल्सिअसने जास्त होते. १९७९पासून उष्णकटिबंधीय भागातील तापमानवाढीसाठी हरित वायूच ‘मेन ड्रायव्हर’ असल्याची खूप दाट शक्यता असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. मेन ड्रायव्हर याचा अर्थ तो घटक बदलांसाठी ५० टक्क्यांहून अधिक कारणीभूत असतो. 

    भविष्यात काय?

    भारताचे काय?

    आयपीसीसी आणि एआरविषयी… 

    वाचा संपूर्ण लेख


    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *